⨉
⨉
  • O serwisie
  • Współpraca i reklama
  • Autorzy
  • Kontakt
  • Regulamin serwisu
  • Dołącz do speedwaynews.pl
  • Zaloguj się
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
F1 speedwaynews speedway
  • Reprezentacja
  • Juniorzy
  • PGE Ekstraliga
    • Składy
    • Terminarz i wyniki
    • Statystyki
  • Ekstraliga U24
    • Składy
    • Terminarz i wyniki
  • Metalkas 2. Ekstraliga
    • Składy 
    • Terminarz i wyniki
    • Statystyki
  • Krajowa Liga Żużlowa
    • Składy
    • Terminarz i wyniki
    • Statystyki
  • SGP / DPŚ / SON
    • TERMINARZ/WYNIKI SGP
    • TERMINARZ/WYNIKI SON
  • SGP 2
    • TERMINARZ/WYNIKI SGP 2
  • TERMINARZ/WYNIKI SEC
    • SEC
  • Inne kraje
    • Anglia
    • Szwecja
    • Dania
    • Rosja
    • Czechy
    • Niemcy
    • Francja
    • Australia
    • Inne
  • Pozostałe turnieje
  • Mini żużel/250cc
  • Inne odmiany żużla
  • Speedrower
  • Detektor Krytyka
  • Formuła 1
  • Relacje LIVE
Planowana relacja
 Logo 6. runda Drużynowego Pucharu 2. Ekstraligi 500R w Ostrowie
15.07.2026 17:30
Planowana relacja
 Logo 12. runda Drużynowego Pucharu 2. Ekstraligi 500R w Ostrowie
14.07.2026 17:30
Zakończona
Abramczyk Polonia Bydgoszcz Logo
58:32
../../../wp-content/uploads/2022/04/ostrovia-ostrow.png Logo
12.07.2026 16:30
Zakończona
Wybrzeże Gdańsk Logo
62:28
../../../wp-content/uploads/2021/12/gniezno.png Logo
12.07.2026 16:00
Zakończona
 Logo 4. runda Indywidualnego Pucharu Polski 85-140cc w Rybniku – grupa B
12.07.2026 14:00
Zakończona
Trans MF Landshut Devils Logo
52:38
../../../wp-content/uploads/2025/01/obraz_2025-01-30_223202172.png Logo
12.07.2026 14:00
Zakończona
Dakar Development Stal Rzeszów Logo
47:43
../../../wp-content/uploads/2022/03/row-rybnik.png Logo
12.07.2026 14:00
Zakończona
 Logo 4. runda DMP 85-140cc w Rybniku – grupa B
12.07.2026 10:00
Planowana relacja
H.Skrzydlewska Orzeł Łódź Logo
51:39
../../../wp-content/uploads/2021/12/PSZ_logo_podstawowa_bez-tlo-1.png Logo
05.07.2026 12:45
zamarle-tory-22-reaktywacja-speedway-u-faraona
zamarle-tory-22-reaktywacja-speedway-u-faraona
Strona główna » Z(a)marłe tory (22 – reaktywacja): Speedway u Faraona

Sport żużlowy. Z(a)marłe tory (22 – reaktywacja): Speedway u Faraona

  • Anglia
  • Inne
  • Inne kraje
  • Pozostałe turnieje
12 listopada 2024 Ten artykuł przeczytasz w 39 minut

Igor Romanow

Z(a)marłe tory (22 – reaktywacja): Speedway u Faraona

Po trzech i pół roku ogłaszamy duży powrót! Zobaczycie u nas ponownie autorską serię portalu speedwaynews.pl poświęconą stadionom, na których w przeszłości odbywał się żużel, a dziś pozostał po nim tylko ślad, bądź odległa historia.

„Z(a)marłe tory” redagowane przez Damiana Kuczyńskiego cieszyły się sporym zainteresowaniem czytelników. Właśnie dlatego postanowiliśmy o reaktywacji tego cyklu. Zapraszamy na część numer 22, która będzie początkiem kolejnych, jakie ukazywać się będą u nas regularnie – co dwa tygodnie. Wszystko dzięki Igorowi Romanowowi z Ukrainy, który we współpracy z autorem poprzednich części dzielić będzie się z Wami swoimi niezwykle ciekawymi materiałami!

Narodziny żużla – praktycznie zaraz po nich pojawił się w Egipcie

Pod koniec lat dwudziestych XX wieku Kair był prawdziwym miastem kontrastów. Dzięki wieloletnim wpływom Imperium Brytyjskiego (od którego Egipt de facto nie uwolnił się nawet po uzyskaniu formalnej niepodległości w 1922 roku) połączenie cywilizacji zachodniej i wschodniej, zestawienie najnowszych osiągnięć techniki z archaicznym dziedzictwem tej starożytnej ziemi tworzyło niezwykłą mieszankę wrażeń dla każdego podróżnika, który miał szansę się tam zjawić.

Dla Brytyjczyków Egipt był niezmiernie ważny, głównie ze względu na możliwość kontrolowania Kanału Sueskiego. To przecież najkrótsza droga morska łącząca Europę z Azją. Pomimo wewnętrznych i globalnych zawirowań w pierwszej połowie XX wieku, Wielka Brytania nadal kontrolowała kanał aż do 1956 roku. Chociaż większość ludności arabskiej nie popierała zależności Egiptu od Wielkiej Brytanii, aktywnie korzystała ze wszystkich nowości, jakie przynosił świat zachodni.

W Kairze nie było problemu z dostępem do niemal każdego towaru z zachodu, a rozwój technologii otwierał wiele nowych możliwości. Zorganizowany rozwój sportów, takich jak wyścigi konne i wyścigi psów, przyczynił się do „boomu” bukmacherskiego w regionie. I nie miało znaczenia, czy ktoś obstawiał swoje ostatnie pieniądze, czy ktoś inny zarabiał na tym miliony – wszyscy byli zadowoleni.

Woolf Barnato – pionier speedwaya w Egipcie

Brytyjski biznesmen i wielki entuzjasta sportów technicznych, Woolf Barnato, skończył w 1928 roku 33 lata. To właśnie wtedy odniósł swoje pierwsze zwycięstwo w legendarnym wyścigu Le Mans 24h. Prowadził wówczas samochód produkowany przez firmę, w której rozwój zainwestował dużą część swojego majątku – Bentley Motors Ltd. Woolf był najmłodszym synem Berniego Barnato, który dorobił się na wydobyciu diamentów i złota w Afryce Południowej i był jednym z największych szczęściarzy tej branży. Bernie zginął w pobliżu wyspy Madera w czerwcu 1897 roku, kiedy Woolf miał niespełna dwa lata. Śledztwo wskazało na samobójstwo jako główną przyczynę tej tragedii. Tak czy inaczej, spory majątek Barnato został przekazany młodszemu synowi, jednak Woolf mógł nim dysponować dopiero po osiągnięciu pełnoletności. Pasja do sportu i wojska znacząco wpłynęła na jego dalsze życie. Służba w Królewskiej Artylerii Polowej, w szczególności na terenie Palestyny i Egiptu, otworzyła przed nim możliwości rozwijania swojego biznesu. Nie dziwi więc, że to właśnie Woolf Barnato umożliwił organizację zawodów żużlowych w egzotycznym nie tylko dla tego sportu Egipcie, pod koniec 1928 roku.

Zamalek – tam wszystko się zaczęło

Klasyczna odmiana żużla pojawiła się oficjalnie w Wielkiej Brytanii w lutym 1928 roku i niemal natychmiast zdobyła ogromną popularność na Wyspach. Już pierwszy wyścig na torze w High Beech zgromadził kilkudziesięciotysięczną widownię (według niektórych źródeł aż 30 000 widzów). Część historyków sportów motorowych uważa, że początki brytyjskiego żużla sięgają 1927 roku, kiedy to odbyły się zawody na torach ziemnych w Camberley i Droylsden. Większość skłania się jednak ku wersji, że historia rozpoczęła się oficjalnie po przyjeździe do Wielkiej Brytanii australijskiej drużyny entuzjastów, na czele z Johnnym Hoskinsem. Wśród nich był także Billy Galloway – motocyklista, który po inauguracyjnym sezonie brytyjskim w 1928 roku, wraz ze szkockim pionierem żużla Ivor Creeke’em, udał się do Afryki Północnej, aby przygotować tor pod pierwsze wyścigi żużlowe w Egipcie. Skąd wziął się ten pomysł? Odpowiedź jest prosta. W sezonie 1929 miały odbyć się pierwsze zawody ligowe, ale zmienna brytyjska pogoda nie gwarantowała dobrych warunków do treningów zimą. Pomocną dłoń wyciągnął znajomy Woolf Barnato, który w tamtym czasie organizował wyścigi psów w Kairze, na wyspie Gezira, w dzielnicy Zamalek.

To miejsce stało się ważnym ośrodkiem sportowym w ówczesnym Kairze, oferującym boiska do różnych dyscyplin, takich jak polo, golf, krykiet, a także tor do wyścigów konnych. Woolf Barnato zaproponował stworzenie toru do wyścigów motocyklowych na wewnętrznym obszarze toru dla psów i sam sfinansował prace budowlane. Ciekawostką była palma, która rosła na środku toru – w związku z czym jej obecność trzeba było uwzględnić podczas budowy żużlowego owalu.

Billy Galloway i Ivor Creek dotarli do Kairu pod koniec września 1928 roku. Prace miały być zakończone w ciągu miesiąca, aby następnie główna grupa zawodników mogła rozpocząć treningi na nowo powstałym torze. Jednak już po kilku dniach okazało się, że jeśli nie zwiększą tempa pracy lokalnych robotników, termin ukończenia budowy trzeba będzie przesunąć o rok. Billy i Ivor nie mogli zawieść reszty zespołu, która już pakowała walizki, więc natychmiast zabrali się za organizację prac. Po tygodniu sytuacja diametralnie się poprawiła. Niezbędna ilość materiału żużlowego została dostarczona z miejscowej elektrowni, a ciężki walec – przeznaczony do ubijania powierzchni – niemalże utknął w piaszczystym podłożu, tworząc wielki dół. Na szczęście udało się go wydobyć i kontynuować pracę. Po miesiącu tor był gotowy, a Billy i Ivor czuli się jak inżynierowie budowlani, gotowi na każde wyzwanie.

Początek ekspansji na Egipt

Główna ekipa, nazwana „zdobywcami żużlowej Afryki”, wyruszyła 24 października na parowcu SS California z portu w Liverpoolu, obierając kurs na Egipt. W jej składzie znaleźli się m.in. Les Blakebrough, Colin Ford, Clem Cort, Tommy Croombs, Allen Kilfoyle, Del Forster, Jim Hayes, Les Barker, Harold Robinson, Wink Rece, Dudley Froy and Jack Adams i inni. Liderem zespołu był Ron Hewitt, który nie tylko zajmował się przygotowaniem drużyny do tournée, ale również jego promocją w mediach. W jednym z wywiadów żartował, że zawody będą odbywać się trzy razy w tygodniu (z niedzielą włącznie), a rozgłos wokół żużla w Egipcie będzie tak wielki, że „dawni faraonowie w swoich grobowcach będą mogli go usłyszeć”.

Już po pierwszych dniach zawodów okazało się, że miękkie podłoże toru na wyspie Gezira nie wytrzymuje obciążenia, dlatego konieczne było wzmocnienie fundamentu dodatkową, kamienną warstwą. Było to równoznaczne z rozpoczęciem prac od podstaw. Brytyjski zawodnik Les Blakebrough wspominał później, że zespół miał ogromną motywację, aby pokazać egipskiej publiczności najwyższy poziom, licząc na wzbudzenie zainteresowania i rozwój żużla w regionie. Jednak zadanie to okazało się niełatwe – widownia reagowała entuzjastycznie głównie na kolizje na torze, a obecność dziur i kolein na torze traktowała jako dodatkową atrakcję. Czysto sportowy aspekt zawodów interesował ją znacznie mniej. W związku z tym Brytyjczycy mieli nadzieję, że w przyszłości uda się przygotować lokalnych rajderów do startów w rozgrywkach.

Zawody odbywały się według formuły dziewięcio biegowej i rozpoczynały się po zakończeniu wyścigów psów. Utrzymanie publiczności na trybunach było wyzwaniem, dlatego organizatorzy zgodzili się na zakłady w systemie totalizatora, co było standardem podczas wyścigów psów i koni. Publiczność tak bardzo przywykła do hazardu, że organizatorzy musieli umożliwić obstawianie również podczas zmagań żużlowych, co na Wyspach Brytyjskich było zabronione. Z czasem zaczęły pojawiać się podejrzenia o manipulowanie wynikami, co doprowadziło do spadku zainteresowania zawodami.

Po kilku miesiącach brytyjscy pionierzy żużla wrócili do swoich domów. Jedynie Ivor Creek i Billy Galloway zostali na jakiś czas w Egipcie, znajdując pracę jako mechanicy w fabrykach samochodowych Jowett i Austin Morris. Plany ponownej kampanii żużlowej w Egipcie w kolejnym sezonie nigdy nie zostały zrealizowane.

Po wojnie żużlowy epizod trwał trochę dłużej

Już na początku II wojny światowej terytoria Bliskiego Wschodu kontrolowane przez Wielką Brytanię stały się ważnym poligonem treningowym dla różnych rodzajów wojsk, a szczególne znaczenie przywiązywano do podnoszenia umiejętności wojskowych w zakresie obsługi różnego sprzętu, w tym motocykli. Oczywiście organizacja zawodów sportowych w warunkach realnych działań wojennych, nie była możliwa. W regionie tym wciąż miały miejsce walki, a Brytyjczycy musieli stawiać czoła włosko-niemieckim siłom w bitwach o tereny Libii i zachodniego Egiptu. Jedną z decydujących była Druga bitwa pod El-Alamein jesienią 1942 roku. W niej brytyjskie wojska pod dowództwem generała Montgomery’ego pokonały włosko-niemiecką armię „Afryki” dowodzoną przez jednego z najskuteczniejszych dowódców III Rzeszy – feldmarszałka Erwina Rommla. Równocześnie w zachodniej części północnej Afryki przeprowadzono skuteczny desant wojsk amerykańskich. Wszystko to przyczyniło się do upadku planów Hitlera na zdobycie całego Bliskiego Wschodu. W połowie maja ostatnia włosko-niemiecka grupa wojsk na terytorium północnej Afryki została otoczona przez wojska alianckie i poddała się.

Oczywiście stabilizacja sytuacji w regionie miała wpływ na dalsze życie brytyjskich żołnierzy, którzy w dużej liczbie pozostawali w Afryce Północnej. Wielu z nich wracało myślami do swoich przedwojennych pasji i osiągnięć, starając się dostosować je do nowych realiów życia codziennego. W obozach wojskowych uprawiano różne dyscypliny sportowe. Wyścigi motocyklowe stały się jedną z głównych dyscyplin. Był to przede wszystkim trening wojskowych motocyklistów, którzy zdobywali w tych zawodach umiejętności jazdy. Z biegiem czasu aspekt sportowy zaczął interesować coraz większą część ludzi zamieszkujących obozy wojskowe.

Wojskowe testy początkiem speedway’a

Wszystko zaczęło się od tzw. „testów niezawodności” – wyścigów na dystansie 10-15 mil, gdzie zwycięzca był określany na podstawie najmniejszej liczby punktów karnych, które mógł zdobyć za błędy podczas pokonywania dystansu. Popularne były także Hill Climbs, czyli wspinaczki na wzgórza, dokładniej mówiąc na piaszczyste wydmy, które można było znaleźć niemal przy każdym obozie. Ogólnie rzecz biorąc, egipski krajobraz idealnie nadawał się do organizacji różnego rodzaju wyścigów motocyklowych, bez dodatkowych kosztów związanych z przygotowaniem toru. Nie były wyjątkiem również owale wyścigowe, z których pierwszym był tor przy bazie wojskowej RAF Almaza. Ta faktycznie znajdowała się na terenie współczesnego Kairu. Długość toru wynosiła 631 metrów. Ciekawe, że pierwsze zawody odbyły się tutaj pod nazwą „piaskowe testy”. Termin „speedway” po raz pierwszy zastosowano do wyścigów w Egipcie w maju 1947 roku w odniesieniu do zawodów na bazie El Ballah, znajdującej się prawie przy Kanale Sueskim, na obrzeżach miasta Ismailia. Podobne wyścigi w Tel-el-Kebir (tak, tam odbyła się decydująca bitwa w 1882 roku) miały trzecią wersję nazwy – „piaskowy speedway”.

Na terytorium Egiptu w okresie końca lat czterdziestych i początku lat pięćdziesiątych XX wieku odbywały się zawody speedway’owe w siedemnastu (!) różnych lokalizacjach. Almaza, El Ballah, Tel-el-Kebir, Shalufa, Suez, El-Firdan, Fayid (dwa tory), Kabrit, Abu Suwir, Shandur i inne. Nazwy większości z tych miejsc niewiele obecnie mówią. Pod koniec II wojny światowej odbywało się tu wiele różnych eventów: drużynowych, indywidualnych, a nawet mistrzostw krajowych. Główną rolę w organizacji zmagań żużlowych w Egipcie odegrał wojskowo-sportowy klub Bar-None MCC, który został założony w Egipcie w celu zrzeszenia tych, którzy chcieli uczestniczyć w zawodach motocyklowych. Pierwszy turniej drużynowy tego okresu odbył się 2 czerwca 1946 roku na bazie RAF Qadima. Drużyna Armii pokonała w nim rywali z Królewskich Sił Powietrznych wynikiem 73:67. W tym samym czasie na bazie w El Ballah została utworzona drużyna „Aces”, która zorganizowała i przeprowadziła kilka spotkań, w tym mecz z drużyną Rest of Egypt.

Coraz więcej drużyn

Otwarcie nowych baz wojskowych sprzyjało powstawaniu nowych żużlowych torów, w szczególności na ogromnej jednostce w Tel-el-Kebir. Speedway stał się tam sportem numer jeden. Baza ta znajdowała się na trasie prowadzącej od Kairu do Kanału Sueskiego. Cała jej powierzchnia była dobrze strzeżona i ogrodzona 40-kilometrowym płotem. Arabskie społeczeństwo w przeważającej większości było przeciwne obecności brytyjskich wojsk na swoim terytorium, dlatego kwestie bezpieczeństwa były niezwykle istotne.

Baza wojskowa w Tel-el-Kebir (lub TEK, jak ją zazwyczaj nazywali brytyjscy żołnierze) była największa na Bliskim Wschodzie. Owal w TEK został zbudowany w 1946 roku z wykorzystaniem technologii maksymalnie zbliżonej do tego, jak to wyglądało na prawdziwych żużlowych stadionach w Wielkiej Brytanii. W szczególności powstały trybuny oraz inna infrastruktura wokół toru. Stadion w TEK i w Fayid (Olympia) przez następne sześć lat stały się głównymi arenami żużlowymi Egiptu – najważniejsze zawody odbywały się właśnie tutaj. Niemal każda baza wojskowa miała swoją własną drużynę: Suez Tigers, Fayid Lions, The Gunners, The Dicers, The Zodiacs, TEK Dons, The Pirates i inne. Każdy zespół miał swoje ambicje turniejowe, swoje gwiazdy w składzie oraz wiernych fanów. Popularne były również międzynarodowe spotkania między drużynami Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii.

Niezwykłym zainteresowaniem cieszyło się pojawienie się na torze Billy’ego Baylissa – zawodnika, który w 1949 roku zdobył tytuł Mistrza Wielkiej Brytanii Juniorów. Rok później został powołany do armii i wysłany do Egiptu, dokładnie do bazy RAF Kabrit, gdzie wielokrotnie brał udział w zawodach. Po demobilizacji Billy występował dla Norwich Stars, Sheffield Tigers oraz reprezentacji Anglii. Swoją karierę wyścigową zakończył dopiero w 1969 roku.

Radość nie trwała długo

W połowie lat pięćdziesiątych sytuacja w regionie stawała się coraz bardziej napięta. W 1954 roku podpisano anglo-egipską umowę, zgodnie z którą brytyjska armia miała być całkowicie wycofana z Egiptu w ciągu 20 miesięcy. 24 marca 1956 roku 2. batalion Gwardii Grenadierów Wielkiej Brytanii opuścił Port-Said. Egipski okres, który trwał dla brytyjskiej armii niemal 74 lata, dobiegł końca.

Speedway w Egipcie końca lat czterdziestych. i początku lat pięćdziesiątych XX wieku stał się rzeczywiście unikalnym zjawiskiem, pozostając w zasadzie sportem amatorskim. Miał natomiast wyraźne zasady oraz krótką, ale niesamowicie interesującą historią, z której wiele faktów być może nigdy nie uda się odkryć. Jednak jeśli myślicie, że ta historia nie ma kontynuacji, to się mylicie.

Historia już nie tak bardzo odległa…

Tłumy wdzierały się z każdej strony. Wydawało się, że ani policja, ani obawy przed urazami podczas pokonywania płotu otaczającego tor nie są w stanie nikogo powstrzymać. Całość przypominała jakiś bunt i wyglądała na sytuację, która całkowicie wymknęła się spod kontroli. Uczestnicy ostatniego wyścigu nie zdążyli wjechać do zamkniętego parku maszyn, ponieważ każdy z tych „buntowników”, którzy znaleźli się na stadionie, starał się wyrazić swoje entuzjastyczne uczucia wobec każdego z zawodników.

Swoich nowych bohaterów tłum był gotów nieść na rękach na podium, lub gdziekolwiek indziej, aby świętować zakończenie pierwszego dnia zawodów na stadionie „Zamalek” w Kairze. Mieście, do którego speedway po długiej przerwie zagościł po raz trzeci.

Boom na żużel w Egipcie

Peter Collins, 25-letnia gwiazda Belle Vue Aces, był delikatnie mówiąc w szoku: „Coś takiego mieliśmy chyba tylko podczas wyjazdu do Australii, na przykład w Brisbane. Natomiast publiczność w Kairze przewyższyła australijską chyba dziesiątki, a nawet setki razy.” |
„Myślałem, że nas po prostu rozerwą na kawałki. Po finiszu zawodów nie zdążyłem nawet zrozumieć, jak tak wiele ludzi znalazło się na stadionie. W ciągu najbliższych minut otrzymałem chyba sto całusów od egipskich chłopaków, którzy byli opanowani przez jakąś niesamowitą euforię z powodu tego, co zobaczyli” – wspominał później zwycięzca turnieju, Chris Morton. Była środa, 7 listopada 1979 roku.

Rothmans w sporcie zaczynał od speedway’a

W latach siedemdziesiatych XX wieku wielu promotorów sportowych próbowało osiągnąć sukces komercyjny właśnie w krajach Bliskiego Wschodu. „Naftowe” dolary otwierały nowe możliwości i stawały się podstawą różnorodnych pomysłów. Ich realizacja nie zawsze kończyła się sukcesem, biorąc pod uwagę mentalność miejscowej ludności oraz zmieniającą się sytuację polityczną w regionie. Nie byli wyjątkiem także promotorzy speedwaya. Reg Fearman, znany niegdyś zawodnik, który występował w lidze brytyjskiej, następnie stał się jednym z najsłynniejszych promotorów w historii brytyjskiego speedwaya. Pod koniec lat siedemdziesiątych napłynęły informacje z różnych krajów Półwyspu Arabskiego, że miejscowi „naftowi” szejkowie zaczęli inwestować pieniądze w rozwój sportu, a w szczególności w budowę stadionów. Reg postanowił wysłać jednego ze swoich pracowników, by lepiej poznał sytuację na miejscu i zorientował się, czy teoretycznie możliwy jest rozwój speedwaya w tym bogatym regionie. Pozytywne wiadomości nie kazały na siebie długo czekać. Reg nawet ogłosił przyszłą ekspansję speedwaya na Wschód w jednym ze swoich wywiadów. Efekt publikacji w gazetach okazał się jeszcze większy, niż spodziewał się brytyjski promotor. W ciągu kilku dni otrzymał telefon od przedstawiciela koncernu tytoniowego Rothmans z propozycją współpracy podczas nadchodzącej podróży na Bliski Wschód. Ciekawostka: to właśnie ta współpraca otworzyła drogę do długotrwałej obecności „Rothmans” w różnych projektach związanych z motoryzacją i sportami motocyklowymi. Można wspomnieć o samochodach w barwach tej marki, które w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych triumfowały w wyścigach Le Mans, na torach Formuły 1, w rajdowych mistrzostwach czy w moto GP. Tak naprawdę wszystko zaczęło się właśnie od speedwaya.

„Rothmans” pragnął zwiększyć swoją obecność na wschodnim rynku, a w zapowiedzi prasowej Reg’a Fearmana dostrzegli ogromny potencjał. Pierwsze próbne zawody postanowiono zorganizować pod koniec listopada 1978 roku w Kuwejcie na stadionie Al Qadsia, gdzie tor żużlowy stworzono, kładąc warstwę piasku na standardowej bieżni. Zwycięzcą tych zawodów, które trwały dwa dni, został Peter Collins. Próba ekspansji speedwaya na Półwysep Arabski została uznana za udaną, pomimo niewielkiej liczby widzów na trybunach (około 1500 w każdy dzień zawodów). Po powrocie na Wyspy Brytyjskie organizatorzy od razu ogłosili nowe cele na następny rok z szerszymi horyzontami niż w 1978 roku. Oprócz Kuwejtu do programu dołączyły Zjednoczone Emiraty Arabskie i Egipt. Ten ostatni, choć nie należał do „naftowego” klubu, miał ogromny potencjał turystyczny. Po podpisaniu traktatu pokojowego z Izraelem w marcu 1979 roku stał się jeszcze bardziej atrakcyjny do odwiedzenia i inwestowania. To właśnie Kair, z jego wielomilionową populacją, magiczną Nilen, wspaniałą historią i niepowtarzalnym kolorytem, został wybrany na miasto, w którym miała rozpocząć się druga seria ekspansji speedwaya na Wschód.

Najpierw Rothmans, później Craven A

Tym razem główną marką tytoniową żużlowego tournee stała się od dawna znana marka Craven A, którą koncern Rothmans wykupił na początku lat siedemdziesiątych. Brytyjski cykl zawodów na Bliskim Wschodzie nosił nazwę „Craven A Masters”.

Brytyjski żużlowiec Peter Jarmen, który zakończył swoją karierę w 1977 roku, został odpowiedzialny za przygotowanie torów.

Główna grupa menedżerów na czele z Regiem Fearmanem oraz zawodników przyleciała do Kairu 4 listopada. Szesnastu rajderów reprezentowało aż 11 brytyjskich klubów:

– Chris Morton – Belle Vue Aces
– Peter Collins – Belle Vue Aces
– Jim McMillan – Wolverhampton Wolves
– Dave Morton – Wolverhampton Wolves
– Phil Collins – Cradley Heathens
– Joe Owen – Hull Vikings
– Dave Jessup – King’s Lynn Stars
– Les Collins – Belle Vue Aces
– Bernie Leigh – Reading Racers
– John Davis – Reading Racers
– Barry Thomas – Hackney Hawks
– Richard Greer – Peterborough Panthers
– Craig Pendlebury – Sheffield Tigers
– Ian Cartwright – Halifax Dukes
– Reg Wilson – Sheffield Tigers
– Neil Middleditch – Poole Pirates

Chętnych dwa razy więcej niż miejsc

Pierwszy turniej na stadionie klubu „Zamalek” zaplanowano na środę, 7 listopada. Niewiele brakowało, a nie doszedłby do skutku. Sprawa w tym, że egipscy celnicy nie chcieli przepuścić ładunku z motocyklami, żądając za to dużych pieniędzy. Udało się wynegocjować zwolnienie sprzętu dosłownie na godzinę przed ogłoszonym rozpoczęciem zmagań — o 15:00. Na szczęście zawody rozpoczęły się na czas, a organizatorzy uniknęli konfrontacji z rozwścieczonym tłumem.

Na trybunach tego dnia zgromadziło się znacznie więcej widzów niż rok temu w Kuwejcie — do 10 tysięcy według różnych danych szacunkowych. Następnego dnia stadion odnotował nawet rekord frekwencji, czyli dosłownie komplet! Po pokonaniu zabezpieczeń na torze pod koniec pierwszego dnia egipska policja wysłała na stadion wzmocnione jednostki ochrony, które z tarczami, pałkami i gazem łzawiącym czuwały przez cały wyścig w wewnętrznej części stadionu. Tym razem udało się uniknąć przerwania imprezy, ale widzowie szaleli z powodu tego, co zobaczyli, tworząc odpowiednią atmosferę w mieście nawet po zakończeniu zawodów.

Brytyjscy żużlowcy dosłownie w ciągu dwóch dni stali się bohaterami narodowymi dla egipskiej publiczności, a kierownictwo klubu sportowego „Zamalek” również nie ukrywało swojego podziwu. Zauważyli, że na speedway przyszło więcej ludzi niż na mecz piłkarski. Przy okazji, stadion ten pięć lat wcześniej przeszedł straszną tragedię, kiedy 48 osób zginęło w tłumie przed towarzyskim meczem piłkarskim między lokalnym klubem a praską „Duklą”. Po tym wydarzeniu wyciągnięto wnioski, a organizatorzy zawodów ściśle dbali o to, by na stadion wpuszczano nie więcej widzów niż ten może pomieścić. Mówi się, że przed drugim turniejem w Kairze poza stadionem pozostało jeszcze 10 tysięcy chętnych oglądania ścigania w lewo. Takiego szalonego sukcesu nie spodziewali się nawet najwięksi optymiści. Wszystko wskazywało na to, że przyszłość żużla w Egipcie rysuje się w kolorowych barwach.

Rychły koniec

Zwycięzcą drugiego dnia był znów Chris Morton. Z czasem zajął on pierwsze miejsce w ogólnej klasyfikacji cyklu „Craven A Masters”. Kolejne zawody w Kuwejcie i Abu Zabi odbyły się z dużo mniejszym entuzjazmem widzów, ale to nie przeszkodziło organizatorom ogłosić dużego sukcesu po zakończeniu tournee i zapowiedzieć ambitne plany na kolejny, 1980 rok. Niestety, te pokrzyżowała wojna między Iranem a Irakiem, która rozpoczęła się we wrześniu 1980 roku i zasadniczo zmieniła sytuację w całym regionie Bliskiego Wschodu na wiele lat.

Żużel już nigdy nie powrócił do Egiptu ani w ogóle do tego regionu. Jedynym wyjątkiem mogą być nieliczne pokazowe wyścigi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich na lodzie w zamkniętych halach na początku lat dziewięćdziesiątych.

Czy będzie czwarta próba ekspansji żużla do Egiptu? Biorąc pod uwagę współczesne realia, trudno w to uwierzyć, ale kto wie, może pewnego dnia silniki żużlowe znów spróbują zakłócić sen starożytnych egipskich faraonów…

—> POZOSTAŁE CZĘŚCI <—

Aby nie przegapić najciekawszych artykułów kliknij obserwuj speedwaynews.pl na Google News

Obserwuj nas!
  • Tagi
  • Belle Vue Aces
  • Egipt
  • King’s Lynn Stars
  • Peterborough Panthers
  • Poole Pirates
  • Sheffield Tigers
  • Wolverhampton Wolves
  • Z(a)marłe tory

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Powiązane artykuły

Przełamanie zawodnika Falubazu? Fatalny mecz Zagara

Żużel. Przełamanie zawodnika Falubazu? Fatalny mecz Zagara

Hubert Furmaniak

  • Anglia
13 lipca 2026

Belle Vue Aces przejechali się po Northampton Foxes na swoim torze. William Cairns zdecydowanie przełamał pewną barierę punktów. Brady Kurtz, Zach i Ben Cook pojechali naprawdę dobre zawody.

Kontuzja lidera Wilków? Opuści ligowe spotkanie

Żużel - Kontuzja lidera Wilków? Opuści ligowe spotkanie

Hubert Furmaniak

  • Anglia
13 lipca 2026

Niepokojące informacje z Wielkiej Brytanii. Jason Doyle opuści najbliższy mecz Belle Vue Aces. Lider Cellfast Wilków Krosno doznał urazu żeber podczas treningu przed Speedway Grand Prix w Malilli. Podczas meczu z Northampton Foxes zabraknie również Petera Kildemanda.

Żużlowy poniedziałek! Ściganie w turniejach Ekstraligi

Żużel - Żużlowy poniedziałek! Ściganie w turniejach Ekstraligi

Krzysztof Grzęda

  • Anglia
13 lipca 2026

Poniedziałek na żużlowych tropach przyniesie nam trzy wydarzenia. Młodzieżowe rywalizacje we Wrocławiu i Poznaniu oraz mecz ligi angielskiej

Świetna postawa gwiazdy Wilków. Był liderem drużyny

Żużel: Świetna postawa gwiazdy Wilków. Był liderem drużyny

Krzysztof Choroszy

  • Anglia
9 lipca 2026

Belle Vue Aces wygrali w czwartkowym starciu z Northampton Foxes. Znakomicie spisał się Jason Doyle. Australijczyk był liderem swojej drużyny i poprwadził ją do zwycięstwa.

Niebywała wpadka Sheffield! Prowadzili dziesięcioma punktami i przegrali mecz!

Żużel - Niebywała wpadka Sheffield! Prowadzili dziesięcioma punktami i przegrali mecz!

Krzysztof Grzęda

  • Anglia
9 lipca 2026

Sheffield Tigers podejmowało na własnym torze King's Lynn Stars. Gospodarze przegrali pomimo wysokiego prowadzenia.

Czwartek pełen żużla! Sporo ścigania na zagranicznych torach

Żużel - Czwartek pełen żużla! Sporo ścigania na zagranicznych torach

Krzysztof Grzęda

  • Anglia
9 lipca 2026

Choć w czwartek nie zaplanowano zawodów na polskich torach, to nie możemy w żużlu narzekać na nudę. Czeka nas sześć spotkań.

Wielki mecz weterana. Zawodnik Unii nie miał większych szans

Żużel - Wielki mecz weterana. Zawodnik Unii nie miał większych szans

Hubert Furmaniak

  • Anglia
6 lipca 2026

Niels-Kristian Iversen uratował mecz dla Northampton Foxes. Duńczyk przyczynił się do remisu. Ben Cook mógł jedynie oglądać jego kevlar.

Żużlowy poniedziałek! Ciąg dalszy walki o finał Mistrzostw Polski

Żużel - Żużlowy poniedziałek! Ciąg dalszy walki o finał Mistrzostw Polski

Krzysztof Grzęda

  • Metalkas 2. Ekstraliga
6 lipca 2026

Żużłowy poniedziałek zapowiada się interesująco. Czeka nas wiele ścigania polskich torach i dwa mecze na wyspach.

Brutalny koniec sezonu zawodnika Speedway Kraków

Żużel. Brutalny koniec sezonu zawodnika Speedway Kraków

Hubert Furmaniak

  • Anglia
4 lipca 2026

Brutalny koniec sezonu dla zawodnika Speedway Kraków. Fraser Bowes poinformował w mediach społecznościowych, że musi zrobić natychmiastową przerwę od ścigania. Jest to skutek poważnej kontuzji, którą pierwotnie przegapili lekarze.

Kapitalny mecz lidera Unii Leszno! Był liderem drużyny

Żużel - Kapitalny mecz lidera Unii Leszno! Był liderem drużyny

Krzysztof Grzęda

  • Anglia
2 lipca 2026

King's Lynn Stars podejmowało na własnym torze Ipswich Witches. Gospodarze zanotowali pewne zwycięstwo.

Galeria

Historyczne chwile i wielkie emocje. Australijczyk mistrzem świata (galeria)


13 lipca 2026, zdjęć: 0

Historyczne chwile i wielkie emocje. Australijczyk mistrzem świata (galeria)

Przyjemski wygrywa! Kolejne problemy zawodnika Stali Gorzów (galeria)


11 lipca 2026, zdjęć: 0

Przyjemski wygrywa! Kolejne problemy zawodnika Stali Gorzów (galeria)

Światowe gwiazdy musiały się ratować. Wielkie emocje (galeria)


23 czerwca 2026, zdjęć: 0

Światowe gwiazdy musiały się ratować. Wielkie emocje (galeria)

Idealny powrót na domowy tor. Wychowanek Stali Gorzów wygrywa


15 czerwca 2026, zdjęć: 0

Idealny powrót na domowy tor. Wychowanek Stali Gorzów wygrywa

Zobacz wszystkie galerie

Patronat medialny - zawodnicy

  • Adam Bednář

  • Mateusz Bartkowiak

  • Wiktor Lampart

  • Krystian Pieszczek

  • Michał Knapp

  • Mateusz Cierniak

  • Tobiasz Musielak

Urodziny obchodzą dziś

  • Nikita Kaulin

    14.07.2004r. (22l.)
  • Mathias Thörnblom

    Mathias Thörnblom

    14.07.1992r. (34l.)
  • Historyczne chwile i wielkie emocje. Australijczyk mistrzem świata (galeria)

    Thomas Jørgensen

    14.07.1992r. (34l.)
  • Historyczne chwile i wielkie emocje. Australijczyk mistrzem świata (galeria)

    Max Dilger

    14.07.1989r. (37l.)

PGE EKSTRALIGA

Drużyny M PKT B +/-
Fogo Unia Leszno 11 17 3 68
Krono-Plast Włókniarz Częstochowa 11 0 0 -238
Betard Sparta Wrocław 11 20 4 66
Stelmet Falubaz Zielona Góra 11 7 1 -96
Bayersystem GKM Grudziądz 11 14 1 17
Gezet Stal Gorzów 11 10 1 -17
Orlen Oil Motor Lublin 11 17 3 93
PRES Grupa Deweloperska Toruń 11 19 3 107

METALKAS 2. EKSTRALIGA

Drużyny M PKT B +/-
Moonfin Magnus Ostrów Wielkopolski 11 8 2 -47
Hunters PSŻ Poznań 9 14 1 27
Dakar Development Stal Rzeszów 11 12 1 -1
H.Skrzydlewska Orzeł Łódź 10 11 1 -54
Polonia Piła 11 10 2 -109
INNPRO ROW Rybnik 11 13 3 31
Abramczyk Polonia Bydgoszcz 10 23 3 191
Cellfast Wilki Krosno 11 7 1 -38

KRAJOWA LIGA ŻUŻLOWA

Drużyny M PKT B +/-
Speedway Kraków 10 8 1 -55
OK Kolejarz Opole 8 9 0 5
Śląsk Świętochłowice 9 4 0 -78
Lokomotiv Daugavpils 7 5 0 -28
Ultrapur Omega Gniezno 10 15 3 5
Trans MF Landshut Devils 9 12 2 34
Wybrzeże Gdańsk 11 22 5 117

PARTNERZY

PARTNERZY

PARTNERZY

SpeedwayNews Logo

Wydawca:
IBO Media Dagmara Starzec
32-015 Stanisławice 318
e-mail: [email protected]

  • Kontakt z redakcją
  • Dołącz do speedwaynews.pl
  • Pokaż się u nas
  • Regulamin
  • Polityka Prywatności
  • Informacje o RODO
  • Zarejestruj się
  • O serwisie
  • Galerie zdjęć

2025 © speedwaynews.pl - Wszelkie prawa autorskie wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie informacji i tekstów zabronione

Na portalu speedwaynews.pl używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.
Ustawienia plików cookiesZgadzam się
Zarządzaj polityką cookies

Polityka prywatności

Serwis speedwaynews.pl zaktualizował swój Regulamin i Politykę prywatności w związku z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE (RODO).

W związku z powyższym chcielibyśmy poinformować Cię o kilku istotnych informacjach związanych z przetwarzaniem Twoich danych. Pod adresem Informacje o RODO dowiesz się więcej na temat sposobu gromadzenia, wykorzystywania i udostępniania danych przez nasz serwis. Prosimy zapoznaj się z opisanymi zasadami i zaakceptuj je poprzez zaznaczenie pola „zgadzam się”. Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.
Wymagane
Always Enabled
Nie wymagane
SAVE & ACCEPT